Έκθεση βιβλίου Θεσσαλονίκης: Θεματικό εύρος, καλά οργανωμένες συζητήσεις και αβεβαιότητα για το μέλλον

Με ανάμικτα αισθήματα άφησε όσους την παρακολούθησαν η 10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, που έριξε αυλαία το βράδυ της περασμένης Κυριακής. '

Στο επίπεδο των εκδηλώσεων, το αποτέλεσμα ήταν οπωσδήποτε ικανοποιητικό: θεματικό εύρος, καθώς και πολλές και αρκετά καλά οργανωμένες συζητήσεις, με τη συμμετοχή σημαντικών βρετανών συγγραφέων (η Μεγάλη Βρετανία ήταν τιμώμενη χώρα), εκ των οποίων ξεχώρισε ο Τζόναθαν Κόου, που μίλησε για την κρίση σε χαμηλούς τόνους και μακριά από την οποιαδήποτε διάθεση καταγγελίας.

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης η επιτυχία του 2ου Βαλκανικού Φεστιβάλ Ποίησης, που λειτούργησε μέσα στην έκθεση, σε συνεργασία με την Εταιρεία Συγγραφέων (μνήμη Μίμη Σουλιώτη), φιλοξενώντας ποιητές από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία, τη Βοσνία, την Τουρκία, τη Σερβία, την ΠΓΔΜ και την Κροατία.

Σε κάθε περίπτωση, το κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων εκδηλώσεων ήταν η μεγάλη προσέλευση του κοινού (με αποκορύφωμα το τιμητικό δίωρο για τον Δ. Ν. Μαρωνίτη), ακόμα και σε ως εξ αντικειμένου δύσκολες ημέρες και ώρες.

Εξαιρετικά υποτονική ήταν, ωστόσο, η εικόνα της αίθουσας «θεματικού αφιερώματος Κ. Π. Καβάφης».

Και δεν έφταιξε γι αυτό μόνο το φτωχό εκθεσιακό υλικό αλλά και η οργανωτική σύγχυση, που επέτρεψε να φιλοξενηθούν στην αίθουσα οι πλέον ετερόκλιτες εκδηλώσεις.

Το ενδιαφέρον που έδειξε ο κόσμος για τα περίπτερα της έκθεσης αποδείχθηκε αντιστρόφως ανάλογο του ενδιαφέροντος το οποίο παρατηρήθηκε για τις εκδηλώσεις.

Χρειάστηκε να φτάσουμε στο απόγευμα του Σαββάτου για να γεμίσουν οι χώροι και να υπάρξει κάποια αγοραστική κίνηση, που συνεχίστηκε μέχρι και το βράδυ της Κυριακής.

Όπως, πάντως, έλεγαν πολλοί εκδότες, οι πωλήσεις παρουσίασαν αισθητή πτώση συγκρινόμενες με τις πωλήσεις των προηγούμενων διοργανώσεων. Κατά τα άλλα, εμφανής ήταν η αμηχανία που επικράτησε στην τελετή των εγκαινίων.

Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, που εκτέλεσε έργα άγγλων συνθετών, διακόπηκε για τις ομιλίες των επισήμων, οι οποίες ξεκίνησαν με αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Δεν έγινε επίσης φανερό το κριτήριο επί τη βάσει του οποίου επελέγησαν ορισμένοι εκ των ομιλητών. Ελαφρώς ακατανόητη ήταν και η ένταξη σε αυτό το κομμάτι συνομιλίας μέσω Skype του μυθιστοριογράφου Ίρβιν Γιάλομ (ένας Αμερικανός στα εγκαίνια μιας έκθεσης αφιερωμένης στη Μεγάλη Βρετανία;) με τον πανεπιστημιακό Άρη Στυλιανού, ο οποίος εμφανίστηκε εντυπωσιακά απαράσκευος για τη συζήτηση περί Σπινόζα (την παρτίδα έσωσε με τις ερωτήσεις του ο εκδότης της «Άγρας» Σταύρος Πετσόπουλος).

Χρειάζεται επιπροσθέτως να ειπωθεί πως η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης δεν κατόρθωσε και αυτή τη χρονιά να λύσει ένα πάγιο πρόβλημα: την υπεράσπιση του διεθνούς της χαρακτήρα. Τα λίγα ξένα περίπτερα δεν φιλοξένησαν για άλλη μια φορά ξένους εκδότες αλλά άλμπουμ ή ενημερωτικά εγχειρίδια τα οποία απέστειλαν πρεσβείες και προξενεία. Το ενδεικτικότερο ίσως παράδειγμα προς αυτή την κατεύθυνση ήταν το τεράστιο περίπτερο της Τουρκίας με μηδαμινό αριθμό βιβλίων (πολυτελείς εκδόσεις με τουριστικό ύφος).

Όλες οι δυσκολίες στις οποίες προσέκρουσε η έκθεση οφείλονται στο άλυτο εδώ και πολλούς μήνες ζήτημα της διοίκησης και της νομικής υπόστασης του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ).

Με προσωρινή ηγεσία, χωρίς κανένας να είναι σε θέση να πει τι ακριβώς θα συμβεί μελλοντικά με τις δράσεις και το υπαλληλικό του προσωπικό, που σήκωσε παρόλα αυτά φιλότιμα στους ώμους του το υπέρογκο βάρος της διοργάνωσης, το ΕΚΕΒΙ δεν κατάφερε να προσδιορίσει τη φυσιογνωμία της έκθεσης, αφήνοντας πλήθος αναπάντητα ερωτήματα για την τύχη της.

Πώς θα συνεχιστεί ένας θεσμός χωρίς μια κεντρική υποστήριξη σαν κι αυτή που προσέφερε το ΕΚΕΒΙ κατά τη διάρκεια της δεκαετίας η οποία μεσολάβησε; Κι αν το ΕΚΕΒΙ διαλυθεί, ποιος θα είναι σε θέση να αναλάβει αντ’ αυτού;

Μήπως ο Δήμος Θεσσαλονίκης, που θέλει αναμφισβήτητα να διασωθεί η έκθεση, αλλά δεν διαθέτει την τεχνογνωσία; Μήπως η Διεύθυνση Γραμμάτων του υφυπουργείου Πολιτισμού, που ήδη αδυνατεί να στεγάσει τις δραστηριότητες του ΕΚΕΒΙ; Η μόνη λύση είναι είτε να αναδιαρθρωθεί εκ βάθρων το ΕΚΕΒΙ είτε να σχηματιστεί ένας καινούργιος φορέας για την πολιτική του βιβλίου. Ως προς αυτό, όμως, το μέλλον παραμένει μέχρι στιγμής πεισματικά άδηλο.

News Room «Κέρδος» με πληροφόρηση από το ΑΠΕ - ΑΜΠ


Κέρδος