• TwitterFacebookRss feed

Τί είναι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και πώς θεραπεύεται;

Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή (retinaldetachment) παρουσιάζεται όταν τμήμα της επιφάνειάς του σύρεται (αποκολλάται) από την κανονική του θέση στο οπίσθιο μέρος του οφθαλμού.

Υπενθυμίζεται πως Πρωθυπουργός, κ. Αντώνης Σαμαράς μεταφέρθηκε, σήμερα στο νοσοκομείο, λόγω αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς και αύριο πρόκειται να υποβληθεί σε επέμβαση. Ο Δρ. Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος - χειρουργός-Οφθαλμίατρος που ειδικεύεται στη μικροχειρουργική του καταρράκτη, στις μεταμοσχεύσεις κερατοειδή, στις επεμβάσεις γλαυκώματος και στη διαθλαστική χειρουργική με laser - αναλύει ειδικά για το kerdos.gr τί είναι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, από τί προκαλείται, μιλά για τα συμπτώματα, αλλά και για τη διαδικασία της επέμβασης και τα στάδιο μετά:

Όταν συμβεί αποκόλληση, η όραση μειώνεται σε μεγάλο βαθμό. Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα που προκαλεί σχεδόν πάντα σημαντική απώλεια όρασης, εκτός εάν αντιμετωπισθεί το συντομότερο δυνατό.

Στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του οφθαλμού βρίσκονται τα φωτοευαίσθητα στοιχεία, συγκεντρωμένα στην περιοχή της ωχράς κηλίδας. Αυτά το φωτοευαίσθητα στοιχεία, που λέγονται φωτοϋποδοχείς (photoreceptors) και είναι γνωστά ως κωνία και ραβδία,ανιχνεύουν το αμφιβληστροειδικό είδωλο, το μετατρέπουν αμέσως σε οπτικό ερέθισμα και το διαβιβάζουν στον εγκέφαλο, όπου γίνεται η αντίληψη της αίσθησης της όρασης. Η λειτουργία τους, δηλαδή, μοιάζει με τα φωτοευαίσθητα στοιχεία μιας ηλεκτρονικής φωτογραφικής μηχανής, και παλαιότερα, του φιλμ.

Ο αμφιβληστροειδής συνήθως βρίσκεται σταθεροποιημένος στο εσωτερικό οπίσθιο τοίχωμα του βολβού και εάν οποιοδήποτε μέρος του αμφιβληστροειδή έχει αποκολληθεί από την κανονική του θέση θα προκαλέσει κάποια απώλεια της όρασης.

Τι προκαλεί αποκόλληση αμφιβληστροειδή;

Το υαλώδες σώμα είναι μια πηκτής υφής κολλαγονούχος ουσία που πληροί το μέρος του ματιού μεταξύ του αμφιβληστροειδή και του κρυσταλλοειδή φακού. Ειδικά μετά την ηλικία των 40 ετών, το υαλώδες μπορεί σταδιακά να αποτραβηχτεί από την επιφάνεια του αμφιβληστροειδή.

Συνήθως το υαλώδες διαχωρίζεται (αποκολλάται) από τον αμφιβληστροειδή χωρίς να προκληθεί καμία απολύτως οφθαλμική βλάβη. Ωστόσο, ο διαχωρισμός του υαλώδους από τον αμφιβληστροειδή μπορεί να συμβεί απότομα (έντονο στρες, απότομη κίνηση, κλπ), προκαλώντας ρωγμές στην αμφιβληστροειδική επιφάνεια σε ένα ή περισσότερα σημεία. Τότε ορώδες υγρό μπορεί να διαπεράσει μέσα από τα ρήγματα και να προκαλέσει αποκόλληση των τοιχωμάτων του αμφιβληστροειδή όπως τραβάμε, για παράδειγμα, μια ταπετσαρία από έναν τοίχο.

Στη δεύτερη περίπτωση προκαλείται ρωγμή στον αμφιβληστροειδή.

Η αμφιβληστροειδική αποκόλληση μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο κοινή μετά τη μέση ηλικία. Οι συνθήκες που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα μιας αποκόλλησης περιλαμβάνουν μεγάλη μυωπία, προηγούμενη επέμβαση αφαίρεσης καταρράκτη, γλαύκωμα, σοβαρό τραύμα, προηγούμενη αποκόλληση αμφιβληστροειδή στο άλλο μάτι, οικογενειακή ιστορία αμφιβληστροειδικής αποκόλλησης, ή αδύναμες περιοχές στον αμφιβληστροειδή.

Ποια είναι τα συμπτώματα;
Εάν έχει συμβεί αποκόλληση αμφιβληστροειδή, μπορεί να εμφανιστούν μέσα στο οπτικό πεδίο:

  • Μυιοψίες (μυγάκια)
  • Γκρι κουρτίνα ή πέπλο κινούμενο μέσα στο οπτικό πεδίο

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι έχετε αποκόλληση αμφιβληστροειδή. Ωστόσο, αν εμφανιστούν ένα ή περισσότερα από τα συμπτώματα αυτά, πρέπει να εξετασθείτε ενδελεχώς από τον οφθαλμίατρό σας.

Ποιες είναι οι συνέπειες της αποκόλλησης αμφιβληστροειδή;

Οι αμφιβληστροειδικές ρωγμές(retinaltears) μπορούν να αντιμετωπιστούν με laser ή ενδοκρυοπηξία (cryotherapy), που έχει σκοπό τη σφράγιση (δηλαδή τοπική ουλοποίηση) της ρωγμής. Αυτές οι θεραπείες προκαλούν ελάχιστη έως και καθόλου δυσφορία και μπορεί να εφαρμοστούν ακόμα και στο Ιατρείο. Η θεραπεία αυτή συνήθως αναστέλλει την εξέλιξη της ρήξης.

Περιστασιακά, οι αμφιβληστροειδικές ρωγμές απλώς παρακολουθούνται από τον Ιατρό χωρίς να συνιστάται άμεση επέμβαση.

Η αμφιβληστροειδική αποκόλληση απαιτείάμεση επέμβαση για την αποκατάστασή της. Υπάρχουν αρκετές επιλογές στον τρόπο αντιμετώπισης μιας αποκόλλησης αμφιβληστροειδή. Η επιλογή της επέμβασης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά, τη σοβαρότητα, και την έκταση της αμφιβληστροειδικής αποκόλλησης. Σε κάθε μία από τις ακολουθούμενες μεθόδους, ο οφθαλμίατρος θα εντοπίσει κάθε ρωγμή και θα επιλέξει επέμβαση με laser ή εφαρμογή κρυοθεραπείας γύρω από τις ρωγμές για να τις σφραγίσει.

Επιλογές για την αντιμετώπιση

Πνευματική Αμφιβληστροειδοπηξία

Η πνευματική αμφιβληστροειδοπηξία συνιστάται στην έγχυση φυσαλίδας αερίου μέσα στο υαλώδες. Ο σκοπός είναι το αέριο να σπρώξει, μέσω πίεσης, τα αμφιβληστροειδικά στρώματα προς το οπίσθιο εσωτερικό τοίχωμα του βολβού ώστε να σφραγιστεί η ρήξη. Η επέμβαση με laser ή η ενδοκρυοπηξία χρησιμοποιείται για να σφραγίσει τα διαρρηγμένα αμφιβληστροειδικά στρώματα γύρω από τη ρωγμή. Μετά την επέμβαση θα σας ζητηθεί να κρατήσετε σταθερή στάση της κεφαλής για κάποιες ημέρες. Το αέριο, σταδιακά, θα διαφύγει από τον οφθαλμό.

Περιβρογχισμός

Στον περιβρογχισμό τοποθετούνται ελαστικοί σκληρικοί δακτύλιοι σιλικόνης γύρω από τον ισημερινό του οφθαλμικού βολβού για να αντισταθμιστούν οι δυνάμεις που έλκουν την αμφιβληστροειδική επιφάνεια μακριά από τη φυσιολογική της θέση. Συχνά, ο οθφαλμίατρος θα αναρροφήσει το διαρρέον υγρό στην περιοχή της αποκόλλησης, επιτρέποντας έτσι στον αμφιβληστροειδή να επανέλθει στη φυσιολογική του θέση στο οπίσθιο τοίχωμα του βολβού. Αυτή η επέμβαση πραγματοποιείται μόνο σε σηπτικές συνθήκες χειρουργείου.

Βιτρεκτομή

Η βιτρεκτομή μπορεί να είναι απαραίτητη ώστε να απομακρυνθεί το υαλώδες σώμα,το οποίο προκαλεί την αποκόλλησηαπό το τοίχωμα του αμφιβληστροειδή. Αυτό επίσης μπορεί να είναι απαραίτητο εάν το υαλώδες πρόκειται να αντικατασταθεί από αέριο. Ορώδη υγρά από το σώμα σταδιακά θα καταλάβουν τον όγκο το εγχυθέντος αερίου, στη θέση του υαλώδους που αφαιρέθηκε. Ορισμένες φορές η βιτρεκτομή μπορεί να συνδυαστεί με περιβρογχισμό.

Μετά την επέμβαση

Μετά την επέμβαση είναι πιθανό να υπάρχουν συμπτώματα δυσφορίας. Ο οφθαλμίατρος θα συνταγογραφήσει την απαραίτητη φαρμακευτική αγωγή και θα συμβουλέψει την αποχή από ορισμένες δραστηριότητες. Πιθανό να χρειαστεί να παραμείνει καλυμμένος ο χειρουργημένος οφθαλμός για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Αν έχει εγχυθεί αέριο στον οφθαλμό, ο οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει σταθερή στάση της κεφαλής για κάποιο χρονικό διάστημα.

Ποια είναι η επικινδυνότητα της επέμβασης;

Κάθε χειρουργική πράξη, όσο απλή και να είναι, ενέχει ορισμένους κινδύνους. Ωστόσο, η μη αντιμετώπιση της αποκόλλησης αμφιβληστροειδή είναι πολύ πιθανό να προκαλέσει μόνιμη απώλεια όρασης, ακόμα και οριστική και ολική. Ορισμένοι από τους κινδύνους που σχετίζονται με την επέμβαση περιλαμβάνουν μόλυνση, αιμορραγία, υψηλή ενδοφθάλμια πίεση και καταρράκτη. Οι επεμβάσεις για την αντιμετώπιση της αποκόλλησης αμφιβληστροειδή έχουν μεγάλο βαθμό επιτυχίας, αν και ορισμένες φορές μπορεί να χρειασθεί επανεπέμβαση.

Θα βελτιωθεί η όραση;

Είναι πιθανό να απαιτηθούν έως και αρκετοί μήνες ώστε να αποκατασταθεί η όραση, και σε ακραίες περιπτώσεις, η όραση μπορεί να μην αποκατασταθεί ποτέ. Αυτό συμβαίνει σε ορισμένους ασθενείς με χρόνια αποκόλληση, ειδικά αν η έκταση της βλάβης είναι μεγάλη και ο χρόνος που μεσολάβησε μέχρι την αντιμετώπισή της είναι μεγάλος. Γι’ αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό να επισκεφθείτε τον οφθαλμίατρό σας το συντομότερο δυνατό.

Ο Δρ. Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος είναι Χειρουργός-Οφθαλμίατρος που ειδικεύεται στη μικροχειρουργική του καταρράκτη, στις μεταμοσχεύσεις κερατοειδή, στις επεμβάσεις γλαυκώματος και στη διαθλαστική χειρουργική με laser.

Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Illinois, με ειδίκευση στην Οφθαλμολογία στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Μετά από την ολοκλήρωση της ειδικότητας της Οφθαλμολογίας, ο Δρ. Κανελλόπουλος ειδικεύτηκε στις επεμβάσεις κερατοειδή και τη διαθλαστική χειρουργική στο Πανεπιστήμιο Cornell της Νέας Υόρκης και ακολούθως στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard της Βοστώνης. Στη συνέχεια εξειδικεύτηκε σε επεμβάσεις γλαυκώματος στο Πανεπιστήμιο Harvard.

Ο Δρ. Κανελλόπουλος είναι ο επιστημονικός διευθυντής του Οφθαλμιατρείου Κανελλόπουλου στην Αθήνα. Ειδικεύεται στις επεμβάσεις, αλλά και στις διαγνωστικές εξετάσεις με laser. Έχει διατελέσει κλινικός σύμβουλος σε θέματα χειρουργικής του κερατοειδή, διαθλαστικής χειρουργικής και επεμβάσεων καταρράκτη σε πολλά διεθνή κέντρα στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Το 2001 ανέλαβε καθήκοντα Αναπληρωτή και το 2010 Τακτικού Καθηγητή Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης (NYU). Από το 2010 είναι μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του ISRS (InternationalSocietyofRefractiveSurgery).

Το 1999 ήταν ο πρώτος χειρουργός που πραγματοποίησε επέμβαση αφαίρεσης καταρράκτη με laser μέσω τομής μικρότερης των δύο χιλιοστών. Έχει επίσης επινοήσει το ‘Πρωτόκολλο της Αθήνας’, μια τεχνική για την αντιμετώπιση του κερατόκωνου που εφαρμόζεται σήμερα διεθνώς (ομαλοποίηση του κερατοειδή με τοπογραφικά κατευθυνόμενο laser και διασύνδεση του κολλαγόνου).

Η συγγραφική δραστηριότητα του Δρ. Κανελλόπουλου περιλαμβάνει πάνω από εξήντα πρωτότυπα συγγράμματα. Έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες ετήσιες παρουσιάσεις σε συνέδρια της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας (ESRS, ARVO, ASCRI κλπ). Θεωρείται διεθνώς πρωτοπόρος Χειρουργός σε εφαρμογές του laser, τόσο στη διαθλαστική χειρουργική, όσο και σε άλλες οφθαλμολογικές επεμβάσεις.

Το 2011 ο Δρ. Κανελλόπουλος τιμήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας για την καινοτομική προσφορά του στο χώρο της διαθλαστικής χειρουργικής, με το βραβείο LeedertJ. LansDistinguishedAward.

Σύνταξη - Επιμελεια: Γιώργος Ασημέλλης, Ph.D.


Κέρδος